او هر چیز را بە اسمی میشناسد.
نزد او:
هر چیز بی اسمی نو است. اسم هر چیز ناشناختەای غریب است. هر چیزی کە خارج از دایرە شناخت باشد بی اسم است. بی اسم بودن یعنی بی هویت بودن. بی هویتی بحران است. بحران هویت مهمترین محور تفکر و اندیشە و حتا فلسفیدنهای امروز است. امروز حال است. حال یعنی زمانی کە بر اساس ثانیە شمار حساب میشود و سپس میشود گذشتە. گذشتە زمانی است کە باز نمیگردد. آیندە هنوز نیامدە. آیندە قاتل حال است. حال قاتل گذشتە. حال من مینویسم و با این نوشتار ذهنم را طراح فورم معناها میکنم. معناها تا فورم نشوند، نیستند. هست کە شدند قضیەی فورم و معنا برجستە میشود. چیزها تا زمانی کە نیستند موصوع هیچ قضیەای نیستند. هست کە شدند خود قضیە میشوند.
قضیە مفهومی است مخصوص جاندار دو پای سخنگوی متفکر زیربین برساختە از گوشت و خون. قضیە بە طرف دوم نیاز دارد. طرفی از نوع خود. همان گوشت و خون. یک و یک میشود دو. دو از یک بیشتر است و یک از دو کمتر. کمتر. بیشتر. دو تا یک مشکلی با هم ندارند. دو گوشت و خون متفکر ریزبین سخنگو متضادند. متضاد بودن یعنی موافق نبودن. موافقت یعنی مدارا و سازش، دو تا یک میشوند دو بدون اینکە از آن پس دو تا یک وجود داشتە باشند. اضمحلال. یک. دو. سە. چهار...[موجودی کە میشمارد]. اول، دوم، سوم، چهارم...[موجودی کە پیش از آنکە بشمارد طبقەبندی میکند]. طبقەبندی کردن. چیدن، یکی در ابتدا، یکی در انتها. ابتدا، انتها. [مکان-زمان]. یک اول (یکم) یک انتها (آخری)،
ادامه مطلب
اتین دو لابوتی در سال 1550 میگفت اگر صبحگاهی پس از آنکە از خواب برمیخیزیم، همە یکصدا بەجای "آری!"، یک "نە!" بە جبار بگوییم و بەجای "تعظیم". بە وی "پشت کنیم" در قرەالعینی جبار بە زیر میآید و مبارزە علیە ستمکار فائق میشود، بدون آنکە قطرەای خون ریختە شود.
چنانچە تاریخ از همان زمان لابو اتی نیز آغاز شدە باشد، پس از بیش از پانصد سال هنوز "نە!"ای یکصدا برنخاستە و جبار و دیکتاتور هم همچنان پابرجایند.
واژە "نە!" همچون تمام معانی دیگر، معنایی سوبژکتیو است و در قالب کردار ریختن و اوبژکت کردنش مستلزم پروسەایست کە بر دهلیز زمان میگذرد. "زمان"ی کە در گسترەای اجتماعی امتداد می یابد و در جریان است.
اگر "نە!" را همچون واژەای در دایرە زبان در نظر بگیریم و تفسیر کنیم، خود سمبولی تراش دادە برای بیان احساس مخالفت در برابر معنا، عمل یا فرمانی است کە از اساس با خواست و حظ و آرمانهای ما در تضاد است، بە همین خاطر است کە هم در برابر پرسشی ناهمساز و هم در برابر ذهنیتی ناهمساز و همچنین در برابر فرمانی ناهمساز بە زبان میآید،
ادامه مطلب
هیچکات خوازیاری شهڕ نهبووم، هیچکات دنهدهری توندوتیژی نهبووم، ههمیشه ههوڵم داوه ژیان وهک جوانترین چهمکی مرۆیی پێناسه بکهم، خهباتم ههمیشه لهپێناو ژیان لهلا جوان بووه، ههمیشه کاتێک خهباتکارێک بهند کراوه، لهسێدارهدراوه یان سنگی به فیشهکهوه بووه، قێزم له ئایدیۆلۆژی و سیاسهت و ناسیۆنالیزم و ههرچی چهمکی سیاسییه هاتۆتهوه، بهڵام ههمیشهش دژی وهستان و گنخان وهستامهتهوه و دهوهستێمهوه.
بهبڕوای من هیچ مرۆڤێک شیاوی ئهوه نییه مرۆڤێکی تر خۆی بۆ فیدا بکات، ههروهک چۆن ههموو مرۆڤێک هێنده مهزن ههیه که ههموو مرۆڤهکانی تر لهپێناویدا خهبات بکهن، بهڵام به ژیان و بۆ ژیان.
ساڵانێکه نهتهوه بۆته سیمبولێک بۆ شانازی و بۆ سووکایهتی، بۆ خهبات و بۆ چهوساندنهوه، بۆ سیاسهت و بازرگانی، بۆ سهرئازادی و بۆ مردن.
کورد بوون ههمیشه یان شهرم بووه یان شکۆ، یان ئامانج بووه یان رێباز، یان هێمای یهکانگیری بووه یان دهستهچیلهی دوژمنایهتی.
بهههر حاڵ، نهتهوه و نهتهوهخوازی به دوو چهمکی خهبات و چهوسانهوهوه گرێدراوه. خهبات ههبووه بۆ دهرباز بوون له چهوسانهوه.
ادامه مطلب
ه کۆمهڵگهیهکی وهک ئێراندا که هێشتا مۆدێرنیتهی سیاسی یان سیاسهتی
به مانا مۆدێرنهکهی ئهزموون نهکردووه، دیندارهکان تهنانهت له وشهی
سیکۆلاریزم سڵ دهکهنهوه. ئهم سڵکردنهوهیه له سیکۆلاریزم پشتیوانێکی
حکوومهتیشی ههیه و دهزگاکانی بانگهشهکاری،
دامهزراوه پهروهردهیی و رێکخستنه کۆمهڵایهتییهکانی وهک رۆحانییهتیش له
خزمهتی بڵاو کردنهوهی و رهگاژۆپێکردنی ئهو سڵکردنهوهیهدان. دیندارهکان دهپرسن:
سیکۆلاریزم چ شتێکی ههیه که ئایین نییهتی؟
ئایین رهنگه له چهند بڕگهیهک له مێژوودا بههۆی فهرمانڕهوا یان شهرعزانه
دنیا پهرهستهکانهوه له مهعنهوییهت بهتاڵ کرابێتهوه یان کرابێته
ئامرازێک بۆ توندوتیژی و پارهکۆکردنهوه، بهڵام ئایین ههمیشه بهم شێوهیه
نهبووه. لانیکهم دهکرێ کهمایهسییهکانی ئایین به راڤهیهکی نوێ له ئایین بڕهوێندرێتهوه.
بژاری ئایینی ریفۆرمه کراو، کهم تێچوونتر و خۆماڵیتره له سیکۆلاریزمێک که
خۆمانه نییه و ئایین، گرینگترین رهگهزی کلتووری ئێرانی پشت گوێ دهخات. ئێوه
یهکێکن له شرۆڤهکاران و بهرگریکارانی سیکۆلاریزمن له ئێران. ئێوه وتووتانه
سیکۆلاریزم به مانای رهواندنهوهی ههموو چهشنه ههڵاواردنێکه. له روانگهی
ئێوهوه سیکۆلاریزم واته بهشدار بوونی ههموان له مافی یهکسان. بۆچی راڤهی
دادگهریخوازانه و ریفۆرمیزهکراوی ئایین و دهقه ئایینییهکان ناتوانێ بمانگهیهنێته
ئهو خاڵه؟ چ پێویستییهک به سیکۆلاریزم لهئارادا ههیه؟
ادامه مطلب
ئاتین دی لابۆتی، له 1550 دهیگوت ئهگهر بێتو بهیانییهک کاتێک له خهو رادهبین، ههر ههموومان به یهکدهنگ بهجێی "بهڵێ"، "نا"یهک بهزۆردار بڵێین، بهجێی "کڕنۆش بۆ بردن"، "پشتی تێکهین" ئهوا ههر له ئانوساتێکدا زۆردار دهڕمێ و خهباتی دژی زۆردار سهردهکهوێ، بهبێ ئهوهی تهنانهت دڵۆپێک خوێن بڕژێت.
ئهگهر بێتو مێژوو ههر لهو سهردهمهی لابۆتیشهوه دهستی پێکردبێ پاش زیاتر له پێنجسهد ساڵ هێشتا "نا"یهکی یهکدهنگ ههڵنهبڕاوه و زۆردار و دیکتاتۆر ههروا لهسهرپێن.
وشهی "نا" وهک ههموو واتاکانی دیکه واتایهکی سۆبژێکتیڤه و هێنانه قاڵبی کردار و به ئۆبژێکت کردنهکهی پێویستی به پرۆسهیهک ههیه که به داڵانی کاتدا تێدهپهڕی، "کات"ێک که له پانتایهکی کۆمهڵایهتیدا بهردهوامه و رهوت دهگرێ.
ئهگهر "نا" وهک وشهیهک له بازنهی زماندا لهبهرچاو بگرین و لێکی بدهینهوه، ئهوا سیمبولێکی داتاشراوه بۆ دهربڕینی ههستێکی نهیاری له بهرانبهر مانا، کردار، یاخود فهرمانێکدا، که له بناغهوه لهگهڵ خواست و خولیا و ئامانجهکانی ئێمهدا ناتهبایه، ههر بۆیه ههم له بهرانبهر پرسیاری ناتهبادا و ههم له بهرانبهر زهینییهتی ناتهبادا و ههم له بهرانبهر فهرمانێکی ناتهبادا دێته گۆ.
ادامه مطلب
اساس حقوق بشر همانا حقوق طبیعی و سلب ناشدنی است که در هر زمان و مکانی
بایستی بشر از آن برخوردار باشد و سلب یا نادیده گرفتن آن تحت هر
بهانهای نقض آن محسوب میشود و جای تحقیق و احقاق دارد.
لذا سازمانهای مدافع حقوق بشر بر اساس همان اصول بنیاد نهاده میشوند و
حفظ اصول حقوق بشری یکی از اصلی ترین وظایف آنهاست که باید بیشترین
سعیشان بر این باشد که تحت شرایط خاص حقی را بر دیگر حقوق تمایز ننهند.
آنچه در ایران به عنوان فعالیتهای حقوق بشری تعریف میشود، نه تنها عاری
از اشکال نیست بلکه از بسیاری جهات به گونهای ناقض حقوق جلوه میدهد و
در اینجا لازم میدانم به دو نکته مهم در این زمینه اشاره نمایم:
ادامه مطلب
ئایا سیاسهت هونهری مانهوهیه له دۆخه قهیراناوییهکاندا؟ ئایا چهمکهکانی بهرژهوهندی و ئاڕمان دهکهونه کوێی پانتا یان بارستای سیاسهتهوه؟ پهیوهندییهکانی پارتێکی سیاسی لهگهڵ کۆمهڵگهکهی لهسهر چ بنهمایهکه؟
رۆژههڵاتی کوردستان ئهو پارچهیهیه لهم گۆی زهوییه که سهرهڕای ههموو پهڕاوێزکهوتنه سیاسی و کۆمهڵایهتی و ئابووری و تهنانهت مرۆڤایهتییهکانی دهست و پهنجه لهگهڵ ئهو دامودهزگا و چهمک و دیارده مۆدێرنانهدا نهرم دهکات که ههموو چوارچێوه ناودهقییهکانی تری ئهم جیهانه پێیوه سهرقاڵن.
به سهرنجدان بهوهیکه چهمکی "رۆژههڵاتی کوردستان" خۆی جهوههرێکی سیاسیی ههیه و دهرخهری ئهدهبیاتێکی سیاسیی تایبهته، بۆ گهیشتن به وهڵامی ئهو پرسیارانهی سهرهوه بهپێویستی دهزانین ئاوڕێک له رووبهر و قووڵایی و بارستای ئهو کۆمهڵگهیه بدهینهوه و ههوڵ بدهین به دابهشکارییهکی تایبهتمهند ئاراستهی خوێندهوه و دۆزینی وهڵامهکان دیاری بکهین.
کۆمهڵگهی رۆژههڵاتی کوردستانیش وهک ههموو کۆمهڵگهیهکی تر دهکرێ له چهندین رووی جیاجیاوه دابهشکاریی بۆ بکرێت و بدرێته بهر خوێندنهوه، به سهرنجدان بهوهیکه ههر چهشنه خوێندنهوهیهک خۆی ههڵگری جۆرێکی تایبهت له دابهشکارییه. بهڵام لێرهدا ئێمه به ئاوڕدانهوهیهک له دۆخی سیاسیی کۆمهڵگه ئهو دابهشبوونانه رهچاو دهکهین که خۆیان بهرئهنجامی ههمان دۆخی سهپێندراوی سیاسین و کۆمهڵگه خۆی کهمتر دهستی تێدا ههبووه و ههر ئهمهش کاریگهر دهبێت لهسهر بیچمی کۆمهڵگه و دواتریش دیاریکرانی گونجاوترین میتۆدی کاری سیاسی.
ادامه مطلب
کاریزما،
نه شاخی ههیه و نه باڵ، کاریزما هیچ هێزێکی بان مرۆیی و هیچ تواناییهکی
مێتافیزیکیی نییه که بتوانێت له کوتوپڕ جێ له دڵی کۆمهڵدا خۆش بکات، کهسێکی
به شانوباهۆی وا نییه ئیرادهی کۆمهڵ کۆنترۆڵ بکات یان ببێته پێشهنگی
رێبازێک...
کاریزما ئهو کهسهیه که کۆمهڵ پێویستیی پێیهتی، ئهو کهسهیه که کۆمهڵ دهیههوێ وهک سیمبولێک تایبهتمهندییه نهبووهکانی خۆی پێببهخشێ، لهو رێگایهوه دهیههوێ خهونهکانی خۆی بناسێنێ، مۆدێلێک بۆ کهسایهتیی خۆی داتاشێ، رێبازێک پێناسه کات که کهسی کاریزما له زهینی ئهودا ههنگاوی تێههڵناوه...
ئهو کاتهی که کاریزمای کهسێک یان رێبازێک یان ئایدۆلۆژیایهک دهشکێ کاتێکه که کۆمهڵ خهون و ئامانج و بگره جوانیناسییهکهی بۆ ژیان گۆڕاوه و دهیههوێ دۆخهکهی بگۆڕێت.
کاتێک کهسێک بهناوی فهرزاد وهک مامۆستایهک دهبێته کاریزما و دهبێته هۆی خوڵقانی ئهم پرسیاره: (ئهم ههموو مامۆستایه شههید بوون، ئهی بۆ دهبێ رۆژی مامۆستا بهناوی فهرزادهوه بکرێت؟) خۆی لهخۆیدا ههڵگری چهند رهههندی جیاجیایه که پێویسته ئاوڕیان لێبدهینهوه:
ادامه مطلب
بەناوی تاریكبیری و بیر كردنەوە لە تاریكیدا، پێویستە سەر لە نوێ رووناكبیری مانا بكەینەوە. بەجێی ئەوەی بیر لە جیاوازییەكانی رووناكبیری ئەمڕۆ و رووناكبیری زوو بكەینەوە، خێری ناتەبایی لەسەر قۆرخكردنی ناوی رووناكبیریی رابردوو و ناوەرۆكە قورسەكەی ببەخشینەوە بە خۆیان و رادەستی مێژوو بكەینەوە. بەم شێوەیە بەجێی ململانێ لەسەر دەلالەتی رووناكبیری و ناكۆكی لەسەر ئەویكە كێ رووناكبیرە یان كێ رووناكبیر نییە و بەجێگەی خۆ فڕێدانە نێو مقۆمقۆی رووناكبیرانەوە پێویستە سەرمان بەرز كەین و لە رێی رووناكبیری لادەین، ئێمەی تاریك بیر.
بۆ ئەو كارە نەك تەنیا بیركردنەوە پێویستی بە رووناك بوون یان نەبوونی كەشی تێهزرین نییە، بەڵكوو بۆ بیركردنەوەیەكی لەو چەشنەی كە ئێمە بەدوایدا دەگەرێن، تاریكی مەرجێكی سەرەكی و پێویستە.
جۆرێك تێڕوانینی كرچ و كاڵ لە هزری رووناكبیریدا هەیە كە بۆ گەیشتن بە هەقیقەت پێویستە ببینین و بینینیش تەنیا بەهۆی رووناكییەوە و لەژێر تیشكی رووناكیدا دەستەبەر دەبێت. نزیكایەتیی بیبین و بیركردنەوە هەمیشە بێركردنەوە بەڕادەی بازنەی بینین بەرتەسك دەكاتەوە و چاویش بە سەر و سەریش خۆی بە سۆبجێكتێك دەبەستێتەوە كە لە جیهان دەڕوانێت. ئەم ئۆتۆریتەیەی روانین و چاو، باڵی كێشاوە بەسەر تەواوەتی نەریتی بیركردنەوەدا. رووناكبیر كەسێكە كە كێشەكانی كۆمەڵگە دەبینێت، رووناكبیر ئەو شتانە دەبینێت كە ئەوانیتر نایبینن. رووناكبیر زانایەكە كە لە تاقیگەی كۆمەڵگەدا رۆڵی بەدی كردنی شتە نابەدییەكان دەگێڕێت. كاتێك دەڵێین رووناكبیر ئەو شتانە پێشانی خەڵك دەداتەوە كە بەهۆی شەفافیەتی لەڕادەبەدەرەوە لە چاو ون بوون، مەبەستمان ئەوەیە كە خەڵك توانایی بینینی زۆرێك لەو پەیوەندییە شاراوانەیان نییە كە زاڵن بەسەر چارەنووسیاندا و ئەوە ئەركی رووناكبیرە كە بە تاوتوێ كردنی پەیوەندییەكانی دەسەڵات و رەچەڵەكناسیی ئەوەی لە دەوروبەریانە، خەڵك لە بارودۆخی خۆیان ئاگادار بكەنەوە. ئەوەی دەمانەوێ بیڵێین ئەوەیە كە ئەم بینینە و ئەم پێشاندانە هیچ پەیوەندییەكی بە چاوەوە نییە بەڵكوو پرۆسەیەكی تەواو زەینییە و پەیوەندیی بە هزرەوە هەیە. بەهەرحاڵ بەكارهێنانی ئەو وشە و كردارانەی كە سەبارەت بە بەچاو بینین بەكار دەهێندرێن ئاماژە بە جۆرێك لە وابەستە بوونی بیركردنەوە و نەریتی تێفكرین بە بەدی و بەدیكردنەوە هەیە و ئەو وابەستەییەش نكۆڵی هەڵناگرێت.
ادامه مطلب
چەمكی رووناكبیری لە هەرێمی كوردستان جیا نییە لەو واتایەی كە لە هەموو دۆخە شوێنكاتییەكانی دیكەدا هەیە. بەڵام ئەوەی كە جیاوازە مۆدێلی رووناكبیری و چۆنیەتیی كاری رووناكبیرانە.
رووناكبیر كەسێكە كە كێشەكانی كۆمەڵگە دەبینێت، رووناكبیر ئەو شتانە دەبینێت كە ئەوانیتر نایبینن. رووناكبیر زانایەكە كە لە تاقیگەی كۆمەڵگەدا رۆڵی بەدی كردنی شتە نابەدییەكان دەگێڕێت. كاتێك دەڵێین رووناكبیر ئەو شتانە پێشانی خەڵك دەداتەوە كە بەهۆی شەفافیەتی لەڕادەبەدەرەوە لە چاو ون بوون، مەبەستمان ئەوەیە كە خەڵك توانایی بینینی زۆرێك لەو پەیوەندییە شاراوانەیان نییە كە زاڵن بەسەر چارەنووسیاندا و ئەوە ئەركی رووناكبیرە كە بە تاوتوێ كردنی پەیوەندییەكانی دەسەڵات و رەچەڵەكناسیی ئەوەی لە دەوروبەریانە، خەڵك لە بارودۆخی خۆیان ئاگادار بكەنەوە. . یەكێك لەو رەهەندە كۆمەڵایەتییانەی كە هەر تاكێكی كۆمەڵگەی هەرێمی كوردستان پێیەوە پەیوەستە و هەم كاریگەری لێوەردەگرێت و هەم مەرجیشە كاریگەریی لەسەری هەبێت، رەهەندی سیاسییە. رەهەندێك كە كۆمەڵێك چەمك و واتای دیكەی وەك دەسەڵات و دەوڵەتیش بەدوای خۆیدا دەهێنێت. لەم ناوەندەشدا رووناكبیر هەم وەك هاوڵاتییەكی سیاسی و هەم وەك ئەركی رووناكبیرانەی خۆی پێویستە رۆڵی كاریگەر بگێڕێت.
ادامه مطلب
management,trade
Discourse(جلال حا جی زاده)
سینماتوگراف
ئهزمهڕ گۆڤارێكی سیاسی رۆشنبیری گشتییه
غةفوور شيَخي
رووناکی
سولهیمان عهبدولرهحیم زاده
ناسر فهكووهی
كهریم قادرپوور
جهلال نهجاڕی
رهشید ئهحمهدڕهش
گۆڤاری وڵات
روانه
عهلی غوڵامعهلی
كانوونی نووسهرانی كوردستانی ئێران
حهمهساڵه سووزهنی
مستهفا زاهیدی
فهلسهفه
كۆمهڵناسیی ئێران
محهمه سهعید حهنایی كاشانی
داریووش ئاشووری
مستهفا مهلیكیان
یۆرگن هابرماس
ئهحمهد غوڵامی
ناسر حیسامی
ماڵپهڕی قهڵهم
مێژووی فهلسهفه
فهلسهفه بۆ ههموان
ئهمیر غوڵامی
رهسووڵ سۆفی سوڵتانی
ئهنجومهنی ئهدهبیی بۆكان
عهبدولعهزیز مهولوودی
هادی محهمهدی
تاپۆ موكریانی
آرشیو پیوندهای روزانه
7/23/2011 - 8/22/2011
6/22/2011 - 7/22/2011
5/22/2011 - 6/21/2011
4/21/2011 - 5/21/2011
2/20/2011 - 3/20/2011
آرشيو
